Nowe systemy odwadniające autostrady M1 budowane są z wykorzystaniem technologii zamkniętych osłon zamiast otwartych rowów

W ramach rozbudowy autostrady M1, na zlecenie V-Híd Zrt., budowane są nowe przepusty wody opadowej na odcinku między punktami kilometrowymi 48+740 a 68+154, a także pod odpowiednimi zjazdami. Obiekty budowlane realizowane w ramach zamówienia nr Colas Alterra Zrt. będą również zbierać i odprowadzać wodę opadową z nowych pasów ruchu autostrady.

Częścią inwestycji jest wykonanie nowych elementów konstrukcyjnych; ponadto obok istniejących przepustów o mniejszej średnicy powstają nowe przepusty z betonu zbrojonego. Powstające przepusty będą połączone z rowami podstopniowymi, dzięki czemu zostaną włączone do całego systemu odwadniającego autostrady M1.

System odwadniający powstaje przy zachowaniu ruchu na autostradzie

Jak dowiedzieliśmy się od kierownika budowy Colas Alterra, jedną z najważniejszych cech technicznych tej inwestycji jest to, że przepusty nie są budowane metodą otwartych wykopów, lecz metodą bez wykopów. Dodał, że głównym powodem takiego rozwiązania jest konieczność utrzymania ruchu na autostradzie: dzięki temu obiekty odprowadzające wodę opadową mogą być budowane bez konieczności wykonywania wykopów na powierzchni i bez dalszego ograniczania ruchu.

W trakcie pracy tarcza wiertnicza

Istotą zastosowanej w pracach technologii AVN z zamkniętą tarczą polega na tym, że tarcza wiertnicza posuwa się naprzód pod ziemią dzięki zamkniętemu podparciu czołowemu, podczas gdy za nią na bieżąco wciskane są rury żelbetowe. Metoda ta zapewnia stabilne podparcie czoła tunelu zarówno podczas prac montażowych, jak i w przerwach roboczych. Dodatkową zaletą zastosowanej technologii jest zmechanizowanie prac wydobywczych. Podczas wciskania rur nie ma potrzeby, aby pracownicy przebywali w tunelu lub w rurze; sterowanie odbywa się z kontenera kontrolnego umieszczonego na powierzchni.

Tłoczone są trzy rury o różnych średnicach

W ramach projektu Colas Alterra Zrt. powstanie łącznie dziewięć nowych przepustów. W dwóch lokalizacjach wciskane są rury żelbetowe o średnicy DN1000 i długości od 30 do 38 metrów. W jednej lokalizacji powstaje przepust rurowy o średnicy DN1200 i długości 51 metrów. W sześciu kolejnych lokalizacjach pod ziemię zostaną umieszczone rury o średnicy DN1400, których długość waha się od 48 do 65 metrów. Montowane rury żelbetowe do wciskania zostały wyprodukowane przez firmę AGM Beton Zrt..

Badania dotyczące sieci komunalnych oraz wykonanie studni stanowią podstawę procesu tłoczenia

Prace rozpoczynają się od rozkopania terenu, a następnie od badania sieci komunalnych. Jest to jeden z najbardziej krytycznych etapów przygotowawczych realizacji, ponieważ dokładne położenie istniejących sieci komunalnych ma zasadnicze znaczenie dla zapewnienia warunków bezpiecznej pracy. Dodatkowym czynnikiem niepewności na terenie budowy jest to, z jakiego dokładnie materiału wykonano istniejące nasypy autostradowe.

Po przeprowadzeniu badań dotyczących sieci komunalnych wytyczone zostaną obszary robocze po stronie wysyłającej i odbierającej. W ramach projektu powstanie dziewięć placów roboczych po stronie wysyłkowej i dziewięć po stronie odbiorczej. Granice placów roboczych przy studniach wysyłkowych zostaną wytyczone za pomocą płyt w glebie gliniastej oraz piaszczysto-błotnistej, ponieważ konstrukcje pomocnicze niezbędne do zastosowania technologii prasowania – między innymi ścianka wyjściowa i oparcie – wymagają takiego rozwiązania.

Dzięki ponownemu wykorzystaniu wody zmniejsza się obciążenie środowiska

Po ukończeniu budowy szybu startowego łańcuch maszyn prasujących jest transportowany na miejsce i montowany. Właściwe prasowanie może rozpocząć się po zmontowaniu łańcucha maszyn po stronie startowej oraz po przygotowaniu nasypu po stronie odbiorczej.

W trakcie prac tarcza wiertnicza posuwa się do przodu, a za nią stopniowo montowana jest rurociąg z betonu zbrojonego. Po zakończeniu wciskania danej rury należy odłączyć wszystkie przewody, węże i kable przy wejściu do tunelu. Po wciągnięciu kolejnej rury elementy te ponownie się łączy, po czym można kontynuować wciskanie.

Kierownik budowy Colas Alterra wyjaśnił, że technologia AVN wiąże się z zużyciem wody, jednak podczas realizacji projektu zużyta woda jest oczyszczana za pomocą systemu separacyjnego, a następnie ponownie wykorzystywana. Dzięki temu zamkniętemu systemowi technologia ta pozwala również na zmniejszenie obciążenia środowiska.

Utrzymanie kursu z milimetrową dokładnością w głębi

Utrzymanie dokładnego przebiegu tarczy wiertniczej poruszającej się pod ziemią zapewnia system sterowania ELS. System ten dostarcza operatorowi maszyny ciągłe informacje zwrotne zarówno w płaszczyźnie poziomej, jak i pionowej. Częścią systemu sterowania jest koło pomiarowe umieszczone nad rurą, które dostarcza informacji o długości wciśniętej rury, a także zapewnia informacje zwrotne na temat prędkości wciskania. Do dalszych elementów systemu należą przemysłowy laser rurowy oraz elektroniczna tarcza celownicza.
Laser umieszczony jest za ramą wciskania, w szybie startowym, gdzie precyzyjnie ustawia się jego kierunek, a także nachylenie w górę lub w dół. Elektroniczna tarcza celownicza, zamontowana w stałej pozycji w osłonie wiertniczej, przetwarza docierające światło laserowe, a dane są wyświetlane operatorowi maszyny przez komputer w szafie sterowniczej. System umożliwia utrzymanie kierunku z milimetrową dokładnością.

Obiekty inżynieryjne są zamykane za pomocą prefabrykowanych głowic i osłon rowów

Po wciśnięciu rur następują prace wykończeniowe związane z przepustami. W ramach realizacji projektu Colas Alterra Zrt. na końcach wciśniętych odcinków rur montowane są prefabrykowane głowice. Po obu stronach, w odległości 5 metrów od głowic, wykonuje się wykładzinę rowu z elementów prefabrykowanych.
W miejscach prowadzenia prac jednym z zadań jest również montaż prefabrykowanego studzienki. Po wciśnięciu rur proces realizacji kończy się montażem głowic i studzienki, wykonaniem wykładziny wykopu, a następnie likwidacją placów roboczych po stronie startowej i docelowej.
Przewiduje się, że przedmiotowe przepusty zostaną ukończone pod koniec 2026 r. lub na początku 2027 r., o ile nie zaistnieje konieczność zmiany projektu. Na termin ten znaczący wpływ ma jednak również niezwykle złożona organizacja placu budowy.