Służy społeczności i kulturze zarówno na zewnątrz, jak i wewnątrz – w Centrum Wiedzy w Szekszárdzie, laureacie nagrody Nívó, odsłonięto tablicę pamiątkową

Ponad rok temu, 20 stycznia 2025 r., otworzyło oficjalnie swoje podwoje Centrum Wiedzy w Szekszárd. Dzięki temu dwie instytucje – Archiwum Narodowe Węgier w powiecie Tolna oraz Biblioteka im. Gyuli Illyésa – zgromadziły 300 tysięcy książek, ogromną liczbę czasopism oraz 10 tysięcy metrów bieżących dokumentów w godnych i nowoczesnych warunkach.

Za realizację centrum kultury odpowiada ZÁÉV Budownictwo Zrt. pod koniec 2025 roku otrzymało Nagrodę Budowlanej Jakości, jedno z najbardziej prestiżowych wyróżnień w branży,

24 marca 2026 r. odbyła się uroczystość wręczenia Nagrody Nívó.

Przed odsłonięciem tablicy z nagrodą głos zabrali, w imieniu Komisji Oceniającej Fundacji Nagrody Jakości w Budownictwie, Miklós Zórándy, József Dormán, zastępca dyrektora generalnego wykonawcy ZÁÉV Zrt., dr Balázs Czetz, zastępca dyrektora generalnego ds. zbiorów Węgierskiego Archiwum Narodowego, a także burmistrz Attila Berlinger w imieniu samorządu miasta Szekszárd.

Kompleksowy projekt realizowany w ramach współpracy

Miklós Zórándy podkreślił znaczenie Nagrody Nívó, która jest jednym z najwyższych wyróżnień branżowych i przyznawana jest przez szeroką komisję złożoną z przedstawicieli wielu dziedzin. Podkreślił, że Centrum Wiedzy w Szekszárd wyróżnia się nie tylko pod względem jakości architektonicznej, ale także wykracza poza samą siebie ze względu na swoją rolę społeczną i kulturalną.

József Dormán w swoim przemówieniu przedstawił kompleksowy obraz realizacji Centrum Wiedzy w Szekszárdzie, przebiegu prac budowlanych oraz ich aspektów technicznych, podkreślając jednocześnie złożoność projektu i znaczenie współpracy.

Szczegółowo przedstawił główne parametry budynku: ten trzypiętrowy obiekt o powierzchni 6061 metrów kwadratowych pełni nowoczesne, złożone funkcje, w ramach których znalazły się zarówno przestrzenie biblioteczne, edukacyjne, jak i archiwalne. Podkreślił również znaczący zakres prac technicznych, między innymi prace związane z głębokim fundamentowaniem, dużą ilość wbudowanych materiałów konstrukcyjnych, a także systemy energetyczne.

W swoim przemówieniu wielokrotnie nawiązywał do pracy zespołowej stojącej za tym projektem oraz do znaczenia współpracy. Podziękował za wysiłek zleceniodawcy, projektantów, inspektorów technicznych i podwykonawców, podkreślając, że inwestycja tej skali może zostać zrealizowana jedynie dzięki skoordynowanej pracy.

„Inwestycja o takiej skali i znaczeniu to zawsze coś więcej niż tylko realizacja budynku. Potrzebny jest do tego zaangażowany zespół, który potrafi współpracować.”

Dr Balázs Czetz omówił kwestię przemian roli zbiorów publicznych w erze cyfrowej. Podkreślił, że zachowanie dokumentów fizycznych pozostaje niezbędne, a przyszłość należy do nowych rodzajów otwartych, zintegrowanych centrów wiedzy.

Attila Berlinger w swoim przemówieniu podkreślił wreszcie znaczenie Centrum Wiedzy zarówno dla miasta, jak i dla całego regionu. Zwrócił uwagę, że budynek ten tworzy wartość społeczną i kulturową, wykraczając poza swoją fizyczną funkcję, i w dłuższej perspektywie może stać się jednym z kluczowych czynników rozwoju regionu.

Wyspa, na którą można się dostać

Centrum Wiedzy powstało w ramach projektu zagospodarowania terenów poprzemysłowych, polegającego na ponownym wykorzystaniu terenu dawnych koszar w Szekszárdzie, zgodnie z projektami pozwoleniowymi i wykonawczymi firmy Építész Alkotóműhely Kft.. A skoro już mowa o nagrodach: praca projektantów budynku została uhonorowana nagrodą im. Alfréda Forbáta.

Centrum Wiedzy, będące własnością Węgierskiego Archiwum Narodowego, nie jest sanktuarium, w którym wiedza i kultura są przechowywane w izolacji przez wąską elitę. Zgodnie z koncepcją otwartego i usługowego archiwum, za priorytetowe zadanie uznaje się, aby jak najwięcej uczniów uczęszczających do szkół podstawowych, średnich i wyższych odwiedzało tę instytucję, poznawało archiwum oraz przechowywane w nim skarby kultury.

Nie tylko budynek, ale także miejskie miejsce spotkań

Przyjrzyjmy się w zarysie, jakie prace przyczyniły się do uzyskania prestiżowego wyróżnienia ZÁÉV. Wygląd zewnętrzny trzypiętrowego budynku o powierzchni brutto 3500 m² charakteryzuje się ponad 1000 m² ściany osłonowej oraz dużymi panelami elewacyjnymi o powierzchni prawie 2500 m², w jasno- i ciemnoszarych odcieniach.

W dziale archiwalnym zainstalowano system regałów archiwalnych z napędem elektrycznym, zgodny z aktualnymi wymaganiami.

Części budynku o różnym przeznaczeniu łączy aula. Z nią są połączone szatnia, kawiarnia oraz sala konferencyjna mogąca pomieścić 200 osób. Instalacje techniczne i elektryczne opierają się na najnowocześniejszych, energooszczędnych rozwiązaniach: chłodzenie i ogrzewanie za pomocą pomp ciepła, inteligentne sterowanie oraz zautomatyzowane zacienianie zapewniają zrównoważoną eksploatację.

Inteligentny budynek funkcjonuje przy niemal zerowym zużyciu energii.

W ramach projektu powstało ponadto 5200 metrów kwadratowych terenów zielonych oraz nowa przestrzeń publiczna, obejmująca parkingi, przechowalnie rowerów i alejki spacerowe. Dzięki tej inwestycji Szekszárd zyskał nie tylko nowy budynek, ale także miejskie miejsce spotkań.